ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

ఇరాన్ తో ట్రంప్ గిల్లికజ్జాలు

.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

ఇరాన్ విప్లవ రక్షక దశం అధికారి మేజర్ జనరల్ సులేమానిని, ఇరాక్ లో ప్రజా సైనిక దళ డిప్యూటీ కమాండర్ అబు మహది అల్-ముహందిస్ ను అమెరికా దళాలు అంతమొందించడంవల్ల పశ్చిమాసియాలో మళ్లీ హింసాకాండ చెలరే ప్రమాదం పెరిగింది. వీరద్దరినీ హతమార్చడంద్వారా 2020లో కూడా హింసా కాండ కొనసాగుతుందన్న సంకేతాన్ని అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రభుత్వం స్పష్టమైన సంకేతాలు ఇచ్చింది. అమెరికా ప్రదర్శించిన అహంకార పూరిత ధోరణికి ప్రతిక్రియగా ఇరాన్ అన్బర్ రాష్ట్రంలో ఉన్న ఐన్ అల్-అసద్ లోని అమెరికా సైనిక స్థావరంపైన, ఇరాక్ లోని ఎర్బిల్ సైనిక స్థావరంపైన క్షిపణి దాడులు చేసింది.

అమెరికాలోని తిరోగమన వాదులు, ఉదారవాదులు కూడా అమెరికా సైనిక ఆధిపత్య ధోరణి చాలా గొప్పదని భావిస్తున్నారు. ప్రపంచం మొత్తం తాము ఆడించినట్టల్లా ఆడాలని అనుకుంటున్నారు. అందువల్ల అమెరికా నిగ్రహం పాటిస్తుందని భావించడం భ్రమే అవుతుంది. ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ వాతావరణం ముగిసిన దగ్గర నుంచి తమ అధునాతన ఆయుధ శక్తిని అమెరికాలో ప్రయోగించి చూస్తోంది. రక్షణ శాఖకు 700 బిలియన్ డాలర్లు కేటాయిస్తున్న అమెరికా ప్రపంచ శాంతి కేవలం ఊహాజనితమైందని నిరూపిస్తోంది. అమెరికా మరిన్ని దాడులకు సిద్ధమవుతున్నందువల్ల పశ్చిమాసియాలో దౌత్యానికి అంత తావు లేకుండా పోతోంది.

దౌత్యపరమైన రక్షణ ఉన్న నాయకుడిపై సైనిక చర్య తీసుకోవడం అమెరికా యుద్ధ నీతిని ఖాతరు చేయకపోవడానికి తార్కాణం. యుద్ధ రంగాన్ని మరింత విస్తరించడానికి నిదర్శనం. అంతర్జాతీయ నీతి ప్రకారం విదేశీ నేతలను అంతమొందించడం నిషేధం. ఇలాంటి హత్యలను "ద్రోహ పూరిత" చర్యల కింద పరిగణిస్తారు. ట్రంప్ ప్రభుత్వం నియమబద్ధమైన అంతర్జాతీయ వ్యవస్థకు విఘాతం కలిగిస్తోంది. బర్బరత్వాన్ని పోషిస్తోంది. మధ్య యుగాల నాటి హత్యా రాజకీయాలకు పాల్పడుతోంది. అప్పుడు ఇలాంటి నీతి బాహ్యమైన హత్యాకాండ కొనసాగేది.

సులేమానీ సుదీర్ఘకాలంగా వేలాది మంది అమైరికన్లను హతమార్చడానికి, ఇంకా ఆ హత్యాకాండ కొనసాగిస్తున్నందువల్ల ఆయనను హతమార్చామని ట్రంప్ ప్రభుత్వం సమర్థించుకుంటోంది. ఆయన దొరికి పోయాడని అంటోంది. "మేం యుద్ధాన్ని నివారించాం, యుద్ధం ప్రారంభించ లేదు" అని ట్రంప్ ఫ్లోరిడాలోని పాం బీచ్ విడిది నుంచి మాట్లాడుతూ చెప్పారు. వాస్తవానికి అమెరికా దౌత్య మార్గాలను, సార్వభౌమాధికారాన్ని తుంగలో తొక్కి ఈ హత్యాకాండకు పాల్పడింది.

చమురు సంక్షోభం కొనసాగుతున్నప్పుడు హెన్రీ కిసింజర్ ప్రారంభించిన "పశ్చిమాసియా వ్యవస్థ", మూడవ ప్రపంచ దేశాలు ఆకాంక్షిస్తున్న నూతన అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థ అన్న భావనలను అమెరికా అంతమొందించినట్టయింది. అమెరికా అధ్యక్ష స్థానానికి పోటీ చేసే క్రమంలో ట్రంప్ పశ్చిమాసియాలో యుద్ధాలను నిరసించారు. కానీ 2017 నుంచి తన వైఖరి మార్చుకుని పని గట్టుకుని శాంతికి భంగం కలిగిస్తున్నారు. ఇరాన్ తో అణు ఒప్పందాన్ని ఏకపక్షంగా రద్దు చేసుకోవడం, జెరూసలెం ను ఇజ్రాయిల్ రాజధానిగా గుర్తించడం, అక్కడ అమెరికా రాయబార కార్యాలయం ఏర్పాటు చేయడం, ఇరాన్ ప్రజల నడ్డి విరిచే ఆర్థిక ఆంక్షలు విధించడం, ఇరాన్ విప్లవ దళాలను తీవ్రవాద ముఠాలుగా ముద్ర వేయడం మొదలైనవన్నీ ట్రంప్ కయ్యానికి కాలుదువ్వే చర్యలే. ఇరాన్ మీద ఒత్తిడి పెంచి ఆ దేశం "వ్యూహాత్మక ఓర్పు"ను పరీక్షించడమే.

సిరియాలో ఇరాన్ జోక్యాన్ని అమెరికా, దానికి వత్తాసు పలికే దేశాలు ఆమోదించడం లేదు. ఇస్లామిక్ స్టేట్ ఆఫ్ ఇరాక్, సిరియాను వ్యతిరేకిస్తున్నాయి. ఎందుకంటే ప్రాంతీయ ఐక్యత అమెరికా సామ్రాజ్యవాద వైఖరికి అడ్డంకి అని భావిస్తున్నాయి. ఇరాక్ లో జాతీయవాద భావాలు అనలు తొడగడం అమెరికాకు రుచించడం లేదు. ఇరాక్ నుంచి అమెరికా సేనలను ఉపసం హరించాలన్న వాదన సైతం అమెరికాకు కంటగింపుగా ఉంది.

పశ్చిమాసియా ప్రాంతంలో అతి పేద దేశమైన యెమెన్ లో చిన్న తిరుగుబాటుదార్ల ముఠా అయిన హౌతీలకు, బలహీనమైన ప్రభుత్వానికి మధ్య ఘర్షణలు జరగడమే ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా మధ్య వైరానికి ప్రధాన కారణం. దీనికి తోడు పశ్చిమాసియాలో షియా-సున్నీల మధ్య ఐక్యత, సెక్యులర్ భావనలు ఇజ్రాయిల్ కు కంటగింపుగా ఉన్నాయి. ఈ ఐక్యత తమకు అత్యంత ప్రమాదకరమని ఇజ్రాయిల్ భయాందోళనకు గురవుతోంది. వర్ధమాన దేశాలకు, పేద దేశాలకు మధ్య ఐక్యత కుదరకుండా చేయడానికి 1970లలో అమెరికా పశ్చిమాసియాను ఆ ఐక్యత నుంచి విడదీసింది. వారి సంఘీభావానికి తూట్లు పొడిచింది.

ఇరాక్, లెబనాన్, సిరియా రేవుల ద్వారా బగ్దాద్ నుంచి బీరూట్ దాకా వంతెన నిర్మించి మధ్యదరా సముద్ర ప్రాంతాన్ని అందుబాటులో ఉంచుకోవాలని ఇరాన్ ప్రయత్నిస్తోంది. అమెరికా, ఇజ్రాయిల్, సౌదీ అరేబియా ఈ ప్రయత్నాలను వమ్ము చేయడానికి కంకణం కట్టుకున్నాయి. ఎందుకంటే ఆ వంతెన నిర్మించడం సాధ్యమైతే అమెరికా నౌకాదళం అధీనంలో ఉన్న సముద్ర మార్గాలు అక్కడి దేశాలకు అందుబాటులోకి వస్తాయి. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు జర్మనీ బెర్లిన్ నుంచి బగ్దాద్ కు రైలు మార్గాన్ని నిర్మించడానికి ప్రయత్నించడం అమెరికా, బ్రిటన్ దేశాలు సహించలేదని గుర్తుంచుకోవాలి. ఆ రైలు మార్గ నిర్మాణం జరిగితే సుయెజ్ కాలవకు ఉన్న ప్రాధాన్యత తగ్గేది.

అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు హోర్ముజ్ జలసంధి మూత పడడానికి దారి తీయవచ్చు. ఈ జలసంధి ద్వారానే 20 శాతం చమురు సముద్ర మార్గం ద్వారా రవాణా అవుతుంది. ఈ మార్గం ద్వారా సరుకు రవాణాకు అంతరాయం కలిగితే చమురు ధరలు పెరగవచ్చు. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక వ్యవస్థకు విఘాతం కలగవచ్చు. గత కొద్ది సంవత్సరాలుగా ఆర్థిక మాంద్యంతో కొట్టు మిట్టాడుతున్న భారత్ ఈ పరిస్థితిని ఎదుర్కోవడం కష్టం అవుతుంది. ఆ పరిస్థితి రాకూడదంటే భారత్ అమెరికాతో తనకు ఉన్న సాన్నిహిత్యాన్ని వినియోగించుకుని శాంతి నెలకొనడానికి పాటుపడాలి. అయితే భారత్ ను మధ్యవర్తిగా అంగీకరించడానికి అమెరికా సిద్ధపడితేనే ఇది సాధ్యం అవుతుంది.

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top