ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

ప్రతిపక్ష ఐక్యతకు యూపీ నమూనా

.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

ఉత్తరప్రదేశ్ లో ఇటీవలి రాజకీయ పరిణామాలు ప్రస్తుతం కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న రాజకీయ పక్షాలను వ్యతిరేకిస్తున్న ప్రతిపక్షాలను పటిష్ఠం చేయడానికి అనువుగా ఉన్నాయి. బహుజన్ సమజ్ పార్టీ (బి.ఎస్.పి.), సమాజ్ వాదీ పార్టీ (ఎస్.పి.) మధ్య కుదిరిన ఎన్నికల పొత్తు ఎన్నికలలో బీజేపీ అవకాశాలకు నష్టం చేసే అవకాశం ఉంది. దీనికి తోడు ప్రియాంకా గాంధీని కాంగ్రెస్ ప్రధాన కార్యదర్శిని చేసి తూర్పు ఉత్తరప్రదేశ్ బాధ్యతలను అప్పగించడంవల్ల 2019 ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ అవకాశాలను మెరుగుపరచవచ్చు. ఉత్తరప్రదేశ్ లో విజయం బీజేపీకి కీలకమైంది. ఎందుకంటే కేంద్రంలో బీజేపీ అధికారంలోకి వచ్చిన ప్రతి సారీ సాధించిన లోకసభ సీట్లలో నాలుగో వంతో, మూడవవంతో ఉత్తరప్రదేశ్ కు చెందినవే. అందువల్ల ఉత్తరప్రదేశ్ లో ఓటమి పాలైతే వచ్చే సార్వత్రిక ఎన్నికలలో ఎదురుదెబ్బ తగలవచ్చు.

ఉత్తరప్రదేశ్ లో బీజేపీని ఓడించాలంటే వివిధ సామాజిక వర్గాలలో గట్టి బలమున్న బి.ఎస్.పి., ఎస్.పి. ఏకం కాక తప్పదని అందరికీ తెలిసిందే. ఈ రెండు పార్టీలు దీర్ఘకాలికంగా ఉన్న శత్రుత్వాన్ని పక్కన పెట్టాయి. ఈ పార్టీలకు మద్దతిచ్చే సామాజిక వర్గాల మధ్య వైరుధ్యం ఉండడమే ఈ శత్రుత్వానికి కారణం. అయితే హిందుత్వ, అగ్రవర్ణాల దాడులు పెరిగినప్పటి నుంచీ బి.ఎస్.పి., ఎస్.పి. మధ్య ఉన్న విభేదాలు అప్రధానమైపోయాయి. ఆదిత్యనాథ్ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత ఈ పరిణామం వచ్చింది. అందువల్ల బి.ఎస్.పి., ఎస్.పి. మధ్య పొత్తు కేవలం ఆ పార్టీల అస్తిత్వానికే పరిమితమైంది కాదు. లేదా రాజకీయ అవకాశవాదమూ కాదు. ఈ పార్టీలకు మద్దతిస్తున్న సామాజిక వర్గాలు కింది నుంచి ఒత్తిడి పెంచాయి. అందుకే 25 ఏళ్ల తర్వాత ఈ రెండు పక్షాలూ సయోధ్య కుదుర్చుకున్నాయి. ఇతర పక్షాలు కూడా ఈ కూటమితో చేరితే ప్రస్తుతం కేంద్రంలోనూ, యూపీలోనూ అధికారంలో ఉన్న పక్షంపై అసంతృప్తితో ఉన్న వారందరూ ఒక్క తాటి మీదకు వచ్చినట్టవుతుంది. రాష్ట్రీయ లోక్ దళ్, నిశాద్ (నిర్బల్ ఇండియన్ శోషిత్ హమారా ఆం దళ్) వంటి చిన్న చిన్న పక్షాలకు కూటమిలో అవకాశం ఇచ్చే అవకాశం ఇచ్చే వీలుంది. అయితే కాంగ్రెస్ ఈ కూటమిలో భాగస్వామిగా లేదు. అనుబంధ పాత్రను అంగీకరించడానికి కాంగ్రెస్ సిద్ధంగా లేదు. అలా అయితే తాము తక్కువ సీట్లలోనే పోటీకి పరిమితం కావలసి వస్తుందని కాంగ్రెస్ భయం. తక్కువ సీట్లలో పోటీకి అంగీకరిస్తే అఖిల భారత పార్టీగా తమకు ఉన్న స్థాయి తగ్గిపోతుందని కాంగ్రెస్ భావిస్తోంది. యూపీలో పార్టీకి ఉన్న పూర్వ వైభవాన్ని పునరుద్ధరించడానికే ప్రియాంకా వాద్రాను రంగంలోకి తీసుకువచ్చారు. 

ప్రియాంక ప్రభావం ఎంత ఉంటుందనే విషయంలో మితిమీరిన ప్రచారాన్ని పక్కన పెట్టినా ప్రస్తుతం వ్యవస్థా పరంగా కాంగ్రెస్ అవ్యవస్థను గమనిస్తే ప్రియాంక వల్ల పెద్దగా ప్రయోజనం ఉండేట్టు కనిపించడం లేదు. కాంగ్రెస్ మూడో స్థానానికి పరిమితమవుతందా లేకా బీజేపీని సవాలు చేయగలుగుతుందా అని చెప్పలేం. ఇలా మూడో పక్షం రంగంలో ఉన్నందువల్ల బీజేపీకి ఉన్న అగ్రవర్ణాల మద్దతుకు కోత పడవచ్చునని కొందరి అంచనా. ఈ వర్గాలు ఎటూ బి.ఎస్.పి., ఎస్.పి. కూటమిని సమర్థించకపోవచ్చు. కానీ ఈ అవగానతో ఉన్న వారు అగ్రవర్ణాల వారి రాజకీయ చతురతను సరిగ్గా అంచనా వేస్తున్నట్టు కనిపించదు. కింది కులాల నుంచి సవాలు ఎదురైనప్పుడు అగ్రవర్ణాలు మరింత జాగ్రత్తగా ఉంటాయి. తన బలం పెంచుకోవడం కోసం ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ఓట్లు చీలినా ఫరవాలేదని కాంగ్రెస్ భావిస్తోంది. అంటే కాంగ్రెస్ రాజకీయ అవగాహన ఎంత చిందరవందరగా ఉందో అర్థం అవుతోంది.

ప్రధాన ప్రతిపక్షంగా సార్వత్రిక ఎన్నికలలో కాంగ్రెస్ మూడు లక్ష్యాలు పెట్టుకోవచ్చు. మొదటిది, ప్రస్తుతం అధికారంలో ఉన్న పక్షాన్ని గద్దె దించడం. ప్రస్తుతం అధికారంలో ఉన్న పార్టీ ప్రజల జీవితాలకు, జీవనోపాధికి ముప్పు కలిగించడంతో పాటు సమాజ స్థితికే ముప్పు కలిగించేదిగా ఉంది. రెండవది, కాంగ్రెస్ కు ఇదివరకు ఉన్న వ్యవస్థాగతమైన బలాన్ని పునర్నిర్మించి సొంతంగా బలం పుంజుకోవడం. మూడవది, ఎన్నికల తర్వాత కాంగ్రెస్ అభ్యర్థే ప్రధానమంత్రి కావడం. మామూలుగా మాట్లాడితే ఈ మూడూ ప్రత్యేకమైనవి కావు. ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితినిబట్టి చూస్తే కాంగ్రెస్ తన లక్ష్యాలలో ఏది ప్రధానమైందో నిర్ధరించుకోవలసిన అవసరం ఉంది. సహజంగానే ఈ మూడింట్లో మొదటిదే తమ ప్రధాన లక్ష్యమని కాంగ్రెస్ భావిస్తుంది. ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే బీజేపీ వ్యతిరేక ఓట్లను కూడగట్ట గలగాలి. ప్రతిపక్ష శిబిరంలోని వారు ఇదే మాట చెప్తున్నారు. ప్రతిపక్ష పార్టీలన్నీ బలమైన ప్రతిపక్షం చూట్టూ చేరాలి. ఇది అన్ని రాష్ట్రాలలోనూ జరగాలి. అంటే పైన పేర్కొన్న రెండవ లక్ష్యానికి అవకాశం ఉండదు. కాంగ్రెస్ బలంగా ఉన్న రాష్ట్రాలలో ఇతర పార్టీలకు కూడా ఈ సూత్రం వర్తిస్తుంది. అప్పుడు వివిధ నాయకుల ఆకాంక్షలను అదుపులో ఉంచుకోవలసి వస్తుంది. ఈ పని చేయడానికి ఇష్టం లేనందువల్లే కాంగ్రెస్ యూపీలో ఒంటరిగా పోటీ చేయాలనుకున్నట్టుంది. త్రిముఖ పోటీకి సిద్ధపడింది. "మేం అడుగు ముందుకు వేసి పోరాడుతాం" అని చెప్తున్నప్పటికీ భిన్నమైన లక్ష్యాలను ఒకే సారి సాధించాలని కాంగ్రెస్ భావిస్తున్నట్టుంది.

బి.ఎస్.పి., ఎస్.పి. కూటమి కేవలం ఆచరణాత్మకమైందే కాదు. బాగా వేళ్లూనుకున్న సామాజిక శక్తులవల్ల ఇది అవసరమైంది. వివిధ రాష్ట్రాలలో నిర్దిష్టమైన అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని కూటమి ఏర్పాటు చేయడం కేవలం ఎత్తుగడకు సంబంధించిన విషయం కాదు. దీనికి మూలాలు విభిన్నమైన దేశ రాజకీయ-సామాజిక అంశాల మీద ఆధారపడి ఉంటాయి. బీజేపీ, సంఘ్ పరివార్ నిరంతరం ఈ వైవిధ్యాలను అణచివేస్తూ ఉంటాయి. చివరకు అదే వారికి నష్టం కలిగించవచ్చు. ఇలాంటి పక్షాన్ని ఎదుర్కోగల కూటమి ఏర్పడాలంటే వైవిధ్యాలను అంగీకరించాలి. అది ఆచరణాత్మకంగా, సువ్యవస్థితంగా ఉండాలి. కాని కాంగ్రెస్ ఈ వాస్తవాన్ని అంగీకరించడం లేదు. దేశంలో తాము మాత్రమే సామాజిక వాస్తవికత అని భావిస్తోంది. అందుకే ఈ కూటమి ఏర్పాటుకు దోహదం చేయలేక పోతోంది. బీజేపీయేతర అతి పెద్ద రాజకీయ పక్షం కాంగ్రెసే కనక సహజంగానే కాంగ్రెసే నాయకత్వ స్థానంలో ఉంటుంది. అయితే ఈ స్థానం ఇతర రాజకీయ పార్టీల, శక్తుల, వ్యక్తుల లక్ష్యాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడే దక్కుతుంది. ఈ విషయంలో కాంగ్రెస్ నేర్చుకోవలసింది ఎంతో ఉంది.

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top