ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

కూలీ కోసం గర్భ సంచి తొలగింపు

Gendered notions of productivity limit women from self-identifying as equal and worthy workers.

 

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

మహారాష్ట్రలోని బీడ్ జిల్లాలో చెరకు నరికే పని మహిళలకు ఇవ్వడంలేదు. మహిళలు రుతుస్రావం సమయంలో సెలవు తీసుకుంటారు కనక ఉత్పాదకత తగ్గిపోతుందని కాంట్రాక్టర్లు భావిస్తున్నారు. కాంట్రాక్టు కార్మికులు పనికి వెళ్లకపోతే పురుషులైనా, మహిళలైనా ఆ రోజులకు వేతనం రాదు. కాంట్రాక్టు కార్మికులకు అన్ని రోజులూ పని ఎటూ దొరకదు. బీడ్ జిల్లాలో రుతు స్రావంవల్ల కూలీ దొరకని బాధ నుంచి తప్పించుకోవడానికి సగం మంది మహిళలు గర్భ సంచీ తీయించుకున్నవారే. ఈ మహిళలు స్వచ్ఛందంగానే గర్భ సంచీలు తీయించుకుంటున్నారని కాంట్రాక్టర్లు చెబుతున్నారు. కానీ ఈ శస్త్ర చికిత్సలు చేయించుకోవడానికి కాంట్రాక్టర్లు తమకు అప్పిచ్చి తరవాత చెల్లించవలసిన వేతనాలనుంచి బాకీ వసూలు చేస్తారని మహిళలు అంటున్నారు.

మన దేశంలో మహిళలు పని చేసే అవ్యవస్థీకృత రంగంలో వారి పనిని చిన్న చూపు చూడడమే కాక తక్కువ వేతనం ఇస్తారని అందరికీ తెలుసు. బీడ్ లోని మహిళా కాంట్రాక్టు కార్మికుల స్థితి చూస్తే వీలైనన్ని ఎక్కువ రోజులు పని దొరకడం కోసం రుతుస్రావం బాధ లేకుండా గర్భ సంచీలు తీయించేసుకుంటున్నారు. అయినా ఈ మహిళా కార్మికులను పురుషులతో సమానంగా గానీ నైపుణ్యంగల వారిగా కానీ పరిగణించరు. శస్త్ర చికిత్సల తరవాత ఈ మహిళలకు అనేక ఆరోగ్య సమస్యలు వస్తాయి. దానికి డబ్బు ఖర్చు పెట్టవలసి వస్తుంది. మహిళల పనికి తక్కువ విలువ ఇవ్వడంతో పాటు వారు కులతత్వాన్ని, పురుషాధిపత్యాని, అంటు ముట్టు అన్న వివక్ష కూడా ఎదుర్కోవలసి వస్తోంది. అందుకే వారినీ కొన్ని పనులకు, ముఖ్యంగా ఆహార శుద్ధి, పట్టు పరిశ్రమ, వస్త్రాలు తయారు చేసే పరిశ్రమల్లో పని చేయనివ్వడం లేదు. యజమానులు కార్మికులను కనీసం మనుషులుగానైనా గుర్తిస్తారా? అలా అయితే ఏ మనిషి "సంపూర్ణ కార్మికుడి"గా ఉండగలుగుతారు?

యజమానులు లేదా కాంట్రాక్టర్లు కార్మిక శక్తిని పూర్తిగా వినియోగించుకోవాలనుకుంటారు. తమకు లాభాలు తెచ్చి పెట్టని దేన్నీ అంగీకరించరు. కార్మికులకు విశ్రాంతి సదుపాయాలు, శౌచాలయాలు ఏర్పాటు చేయడం కూడా "వృధా ఖర్చు"గా భావిస్తారు. ఇళ్లల్లో పని చేసే మహిళా కార్మికులకు డబ్బు ఇస్తున్నాం కనక వారి చేత ముక్కు పిండి ప్రతి నిమిషం పని చేయించుకోవాలనుకుంటారు. ఆక్స్ ఫాం ఇటీవల విడుదల చేసిన ‘మైండ్ ది గ్యాప్’ నివేదికలో కార్మిక సంబంధాలు భిన్న రాజకీయ వ్యవస్థపై, ముఖ్యంగా కులం, స్త్రీ-పురుష బేధాల మీదే వారికి ఉపాధి దొరకడం, ఎలాంటి ఉపాధి, ఏ పరిస్థితుల్లో వారిని పనిలో పెట్టుకోవాలి, దానివల్ల మార్కెట్ లో ఎలాంటి ఫలితాలు ఉంటాయి అని నిర్ధారిస్తారని తెలియజేశారు.

నిరంతరం లాభాల అన్వేషణ, ఉత్పాదకత మీద దృష్టి ఉంటుంది కనక పని చేసే చోట్ల స్త్రీ-పురుష భేదం ఉండదని అనుకుంటారు. కాని అక్కడా పురుషాధిపత్యం, సామాజిక అంతరువులు ఉంటాయన్నది వాస్తవం. పని చేసే మహిళలు ఎప్పుడూ తాము శారీరకంగా దృఢంగా ఉన్నామని, పని చేసే శక్తి ఉందని నిరూపించుకోవలసి ఉంటుంది. తమ శారీరక అవసరాలను కూడా ఖాతరు చేయకూడదు. గౌరవప్రదమైన శ్రమ దగ్గరకు వచ్చే సరికి మహిళలు అన్ని రంగాలలోనూ తమ ఉత్పాదకతను నిరూపించుకుంటూ తమ హక్కులు సాధించుకోవాలి. ప్రసూతి సెలవు, శిశు సం రక్షణ, పారిశుద్ధ్య ఏర్పాట్లు, విశ్రాంతి గదులు ఏర్పాటు చేయడం అంటే తమ ఉత్పత్తి క్రమానికి భంగం కలుగుతుందని భావిస్తారు. యజమానులు ఎప్పుడూ ఉత్పత్తిని, లాభాలను పెంచాలని కోరుకుంటారు కనక కనీస మానవ హక్కులు కల్పించడం కూడా కార్మికులకు ఏదో మేలు చేస్తున్నట్టు భావిస్తారు. ఇలాంటి ప్రత్యేక సదుపాయాలు అడగనంత కాలం యజమానులు మహిళలను పనిలో పెట్టుకుంటారు. మహిళ "పురుషుడిలా" ఉంటే కార్మికులలో భాగం కావచ్చుననుకుంటారు. యజమానులు చూపే ఈ వైఖరి కిరాతకమైంది. ఎందుకంటే ఆఖరి రక్తపు బొట్టు దాకా పిండి పని చేయించుకోవాలనుకుంటారు కనక. దీనివల్ల మహిళలను అమానవీయంగా చూస్తారు. మహిళలు పురుషుల్లాగా ఉండరు కనక  వారికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వరు.   

మహిళల శరీరాన్ని పరిశ్రమలో ఒక పరికరంలాగే చూస్తారు. గర్భ సంచీ తీయించుకునే మహిళలనే చెరుకు నరికే పనిలో పెట్టుకుంటున్నారు. పిల్లలను కనడం, పెంచడం, ఇంట్లో చాకిరీ చేయడం మొదలైన మహిళలు చేసే పనులకు ఏ మాత్రం విలువ లేకుండా పోతోంది. మహిళలను ఇంట్లో అయితే తండ్రి/సోదరుడు/భర్త/కొడుకు నియంత్రిస్తే పని చేసే చోట యజమాని నియంత్రిస్తారు. పరిస్థితి ఇలాగే ఉంటే పని చేసే వారిలో మహిళలు ఉన్నా వారికి ఎలాంటి ప్రాధాన్యతా ఉండదు. ఎందుకంటే వ్యవస్థాపరంగా సమాజంలో వారికి ఉన్న అననుకూల పరిస్థితి పని చేసే చోట కూడా వర్తిస్తుంది. పైగా పని చేసే చోట వివక్ష, లైంగిక వేధింపులు, ఇతరత్రా వేధింపులు, అడ్డంకులు ఉంటూనే ఉంటాయి.

బీడ్ మహిళా కార్మికుల వెతలను జాతీయ మహిళా కమిషన్ ఆలస్యంగానైనా గుర్తించింది. కాని అధికారవర్గాలు ఈ విషయాన్ని అంతగా పట్టించుకోవు. వ్యవసాయ రంగంలో పనులు తగ్గడంవల్ల అణగారిన వర్గాలకు చెందిన మహిళా కార్మికులు తక్కువ వేతనం, దోపిడీ, అమానుషమైన పని పరిస్థితులు ఉండే ఉపాధి చూసుకోక తప్పడం లేదు. పని చేసే చోట వ్యవస్థా పరమైన మార్పులు రానప్పుడు, నియంత్రణ సరిగ్గా లేనప్పుడు, వివక్ష, మహిళా కార్మికులపై అఘాయిత్యాలు ఆగనప్పుడు మహిళా కార్మికుల పరిస్థితి మరింత దిగజారక తప్పదు. కార్మిక శక్తిలో మహిళలు సమాన భాగస్వాములు కావడానికి బీడ్ లాంటి ఉదంతాలు మరెన్ని బయటకు రావాలో?

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top