ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

విగ్రహాల రాజకీయాల ఆంతర్యం

.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

ఒకరి దృష్టిలో వీరులో, శూరులో అయినవారు మరొకరి దృష్టిలో దుర్మార్గులో లేదా దుష్టులో కావచ్చు. జాతి నిర్ణయం, ఆకాంక్ష పేరిట విగ్రహాలు నెలకొల్పడం, కూల్చడంలో ఇటీవల ఎక్కువైంది. ఘానాలోని వుశ్వవిద్యాలయ ఆవరణలో ఉన్న మహాత్మా గాంధీ విగ్రహాన్ని ఇటీవల తొలగించారు. అక్కడి ప్రొఫెసర్లు, పండితులు అభ్యంతర పెట్టినందువల్ల గాంధీ విగ్రహాన్ని తొలగించారు. 2016లో భారత్ కు చెందిన నాయకులు ఆఫ్రికాలో పర్యటించినప్పుడు గాంధీ విగ్రహం ఏర్పాటు చేశారు. కానీ ఘానా ప్రజల దృష్టిలో గాంధీ "జాతి విద్వేషం" గల సామ్రాజ్య వాది. నిజానికి ఇటీవలి కాలంలో గాంధీ విగ్రహాలు వలసవాద వ్యతిరేక, జాతి విద్వేష విగ్రహ విధ్వంసానికి ప్రతీకలుగా మారాయి. 2015లో దక్షిణాఫ్రికాలో ఒక గాంధీ విగ్రహానికి తెల్ల రంగు పూశారు. భారత రాష్ట్రపతి మలావీలో పర్యటించిన సందర్భంగా అక్కడ గాంధీ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేయాలన్న ప్రయత్నాలను అడ్డుకున్నారు. అయితే విడ్డూరం ఏమిటంటే ద్వైపాక్షిక సంబంధాల గురించి ఊదరగొట్టే ప్రభుత్వాలు గాంధీ విగ్రహాలపట్ల విముఖత వ్యక్తం అవుతుంటే నోరు మెదపడం లేదు. పట్టనట్టు ఉండిపోతున్నాయి. ప్రభుత్వాలు మౌనంగా ఉండడాన్నిబట్టి చూస్తే గాంధీ జాతి విద్వేష భావాలు గల వారు అన్న వాదనలను పట్టించుకోవడమే లేదు అనిపిస్తోంది.

ఒక వేపున గాంధీ జీవితాన్ని ఆర్థిక, సాంస్కృతిక బంధాలకు చిహ్నంగా ఆఫ్రికాలోనూ, భారత్ లోనూ భావిస్తూనే మరో వేపున "జాతి రాజ్యాలు" అన్న భావనను పెంపొదిస్తున్నారు. ఇది రాజకీయ ప్రయోజనాలకోసమే. ఘానా ప్రభుత్వ దృష్టిలో "జాతి విద్వేషం" కేవలం రాజకీయ ప్రయోజనాలకోసం "వర్ణ వివక్ష"కు పరిమితమైంది కావచ్చు. ఇది స్థానిక చరిత్రలో అకన్ రాజ్యాలు ఇతర జాతులను బానిసలుగా చూడడానికి పరిమితమైంది కావచ్చు. ఇది ప్రస్తుతం అకన్, అకనేతర తెగల మధ్య వ్యవహారంగా మారింది. వెరసి ఇది రాజకీయ ఆధిపత్యం కేంద్రీకృతం కావడానికి దారి తీస్తోంది. అయితే కొన్ని జాతులవారు లోతట్టు ప్రాంతాల నుంచి బహుళ సంస్కృతులు, ఆర్థిక అవకాశాలు ఉన్న చోటికి వలస వెళ్లడంలో భాగం కావచ్చు. జాతుల కూటమి రాజకీయ వ్యూహాల్లో భాగమూ కావచ్చు. అయితే ప్రస్తుతం 25-30 ఏళ్ల మధ్య ఘానా ప్రజలకు ఈ స్థానిక వారసత్వాల గురించి తెలుసునా అనేది అసలు ప్రశ్న. ఇవన్నీ ఎన్నికల రాజకీయాలలో భాగం అయిపోయినట్టు కనిపిస్తోంది.

ఘానాలోని నేషనల్ డెమోక్రాటిక్ కాంగ్రెస్ (ఎన్.డి.సి.) కు న్యూ పేట్రియాటిక పార్టీ (ఎన్.పి.పి.)కి మధ్య వివాదంగా ఈ అంశం పరిణమించింది. తమ రాజకీయ వారసత్వంలో తేడాలున్నాయి అని ఈ రెండు పార్టీలు చెప్పుకుంటున్నప్పటికి రెండు పార్టీలు అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థలు చెప్పినట్టుగానే స్థూల జాతీయోత్పత్తిని పెంచుతాయనుకుంటున్న విధానాలనే అనుసరిస్తున్నాయి. అభివృద్ధికి ఇదే తారక మంత్రం అనుకుంటున్నాయి. ప్రైవేటు పెట్టుబడులు అభివృద్ధికి తోడ్పడతాయని భావిస్తున్నాయి. ఘానాలో అస్పష్టంగా ఉన్న రాజకీయాలు వ్యక్తుల మీద ఆధారపడి సాగుతున్నాయే తప్ప సమస్యల మీద, అంశాల మీద ఆధారపడి కొనసాగడం లేదు. నినాదాలు, వాగ్దానాలే ప్రధానం అవుతున్నాయి. ఫలితంగా యువ ఓటర్లు తమ సామాజిక-ఆర్థిక అవగాహన మేరకు, తమకు ఉన్న ఆకాంక్షల మేరకు ఏదో ఒక పక్షానికి మద్దతు ఇస్తున్నారు.

ఈ ధోరణి ఎన్నికల్లో విజయంలో రాజకీయ కర్తవ్యానికి చోటు లేకుండా చేస్తోంది. చివరకు ఇది పోషించే వారు, పోషణ పొందే వారు అన్న అంశానికి దిగజారుతోంది. పట్టణ ప్రాంతాలలోని వారికి  "అభివృద్ధి" కనిపించేట్టు మాయ చేయగలిగిన వారిదే రాజ్యం అవుతోంది. స్థూల జాతీయోత్పత్తిలో ఎగుడు దిగుళ్లు, ద్రవ్యోల్బణం, విద్యుత్ కొరత, చమురు రంగం నుంచి ఆర్థిక వనరులు దండిగా సమకూరతాయన్న ఆశ మాయ చేయగలిగిన వారికి అనుకూలంగా మారుతోంది. గ్రామీణ ప్రాంతాలలో పరిణామాత్మక రాజకీయాలను అభివృద్ధిలో ప్రాంతీయ అసమానతలు దెబ్బ తీస్తున్నాయి. దీర్ఘ కాలికంగా నిర్లక్ష్యానికి గురైన ఉత్తర ప్రాంతంలో స్వచ్ఛంద సంస్థల తరహా కార్యకలాపాలు అధికారంలో ఉన్న ప్రభుత్వాలకు పరీక్షగా మారుతున్నాయి. ఘానాలో ఈ రెండు పార్టీలకు దన్నుగా ఉన్నది, పదాతి దళాలుగా ఉపకరిస్తున్నది తక్కువ వేతనాలు సంపాదించే కార్మికులే. క్షేత్ర స్థాయిలో పని చేసేది, నినాదాలు చేసేది వీరే. ఇలాంటి వారు తమకు ఉపాధి అవకాశాలు పెరుగుతాయని ఆశిస్తున్నారు.

పోషక-పోషిత వ్యవస్థ రాజకీయాలకు, ముఖ్యంగా పరిమిత వనరులు ఉన్న చోట చాలా ప్రమాదకరమైంది. ప్రభుత్వం పెట్టే ఖర్చులో సగం కన్నా ఎక్కువ ఇతర దేశాల నుంచి అందే సహాయం మీద ఆధారపడ్డదే. ప్రభుత్వం పెట్టే ఖర్చులో అయిదింట నాలుగువంతులు ప్రభుత్వ సిబ్బంది వేతనాలకే ఖర్చవుతున్నప్పుడు ఏ ప్రభుత్వమైనా ఉపాధి అవకాశాలు ఎలా పెంపొందించగలుగుతుంది. ఇలాంటి పరిమితులున్న దేశం ఆఫ్రికాలో ఘానా ఒక్కటే కాదు. ఆఫ్రికాలోని ఇతర దేశాల్లో నయా ఉదారవాద విధానాలు, ప్రపంచీకరణ పెరుగుతున్నకొద్దీ జాతీయ స్వయం నిర్ణయాధికారం పేర ప్రజాస్వామ్యం విషయంలో రాజీ పడుతున్నారు. అందుకే ప్రభుత్వానికి సామాజిక బాధ్యత లేకుండా పోతోంది. అయితే ఆఫ్రికాలో ప్రజాస్వామ్యం పటిష్ఠంగా ఉందన్న అభిప్రాయం ఉంది. ఆసియా, భారత జాతికి చెందిన వారి విషయంలో ప్రభుత్వాల వైఫల్యం ప్రజాస్వామ్య మనుగడకు ఉపకరించేది కాదు. ఆర్థికంగా అందరికీ అవకాశాలు లేకపోతే వ్యవస్థలు బలహీనపడతాయి. అసమర్థంగా తయారవుతాయి. అప్పుడు ఘానా ప్రజాస్వామ్యంతో రాజీ పడవలసి వస్తుంది.

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top