ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

గవర్నర్ల ఇష్టా రాజ్యం

Karnataka’s post-election drama raises serious questions about the state of India’s constitutional democracy.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

గత నాలుగు సార్లు కర్నాటక శాసన సభ ఎన్నికలలో మూడు సార్లు ఏ పక్షానికీ సంపూర్ణమైన మెజారిటీ రాలేదు. మే 12వ తేదీన 222 స్థానాలకు జరిగిన ఎన్నికలలో తమకు 104 సీట్లు వచ్చినందువల్ల ప్రజలు తమకు అనుకూలంగా తీర్పు ఇచ్చారని బీజేపీ వాదిస్తోంది. బీజేపీ కన్నా తమకు వచ్చిన ఓట్ల శాతం ఎక్కువ కనక, అదీగాక తమ ఓట్ల శాతం పెరిగినందువల్ల తమను ప్రజలు తిరస్కరించలేదని కాంగ్రెస్ చెప్తోంది. పోలైన ఓట్లలో సగం కన్నా ఎక్కువ కాంగ్రెస్-జె.డి.ఎస్. కూటమికి వచ్చినందువల్ల తమకు అనుకూలంగా ప్రజలు తీర్పు ఇచ్చారని ఈ రెండు పార్టీల కూటమి అంటోంది. ఏ పక్షానికీ కచ్చితమైన మెజారిటీ రాని స్థితిలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటుకు ఎలాంటి విధానం అనుసరించాలన్న విషయంలో కచ్చితమైన చట్టం ఏమీ లేదు కనక కర్నాటక గవర్నర్ వాజూభాయ్ వాలా అత్యధిక సీట్లు వచ్చిన బీజేపీనో, ఎన్నికల తర్వాత ఏర్పడిన కాంగ్రెస్, జె.డి.ఎస్. కూటమిలో ఏ పక్షం సుస్థిర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయగలుగుతుంది అని ఆలోచించి ఉంటే న్యాయబద్ధంగా వ్యవహరించినట్టయ్యేది. ఎన్నికల తర్వాత ఏ పార్టీకి మెజారిటీ రాకపోతే అతి పెద్ద పక్షంగా అవతరించిన పార్టీకి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఇవ్వాలా, లేదా సంఖ్యాబలం ఉన్న కూటమికి అవకాశం ఇవ్వాలా అన్న విషయంలో సుప్రీం కోర్టు గతంలో ఇచ్చిన తీర్పులు గవర్నర్లకు స్పష్టమైన నిర్దేశాలు ఇవ్వడానికి ఉపకరించడం లేదు. అందువల్ల గవర్నర్లు ఎవరు సుస్థిరమైన ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయాలో తేల్చుకుని వారికి అవకాశం ఇవ్వాల్సి వస్తోంది. ఏమైనప్పటికీ ఇదేదీ నిర్దిష్టమైన మార్గదర్శకం కాదు. ఎవరిని ప్రభుత్వం ఏర్పాటుకు ఆహ్వానించినా వారు శాసనసభలో తమ మద్దతును నిరూపించుకోవాల్సి ఉంటంది.

ఎన్నికలలో భిన్నమైన తీర్పులు వస్తున్నందువల్ల గవర్నర్లు ఏం చేయాలో అతిగా చెప్పినా విలోమ ఫలితాలే వస్తాయి. సవ్యమైన, కాకపోతే అపసవ్యమైన పద్ధతుల్లో శాసనసభలో మెజారిటీ కూడగట్టడం సాధ్యమే కనక గవర్నర్ అపసవ్యమైన పద్ధతిలో మెజారిటీ కూడగట్టడానికి అవకాశం ఇవ్వకుండా ఉండడం సముచిత పద్ధతి. రాజ్యాంగ పదవిలో ఉన్న వారికి ఈ బాధ్యత ఉంటుంది. బి.ఎస్. ఎడ్యూరప్పను ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయమని గవర్నర్ వాజూభాయ్ ఆహ్వానించి 15 రోజుల్లో మెజారిటీ నిరూపించుకోవాలని కోరినందువల్ల ప్రస్తుత దశలో రాజ్యాంగ విధులు నిర్వర్తించే వారి నుంచి ఎక్కువగా ఆశించలేమని నిరూపించారు. గవర్నర్లు నిరపేక్షంగా, తటస్థంగా, నిష్పక్షపాతంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలన్నది రాజ్యాంగ నిర్ణాయక సభ ఆశయం. కాని ఈ ఆశ వమ్ము అవుతూనే ఉంది. 1950లలో మద్రాసు గవర్నరుగా ఉన్న శ్రీ ప్రకాశ సంఖ్యాబలం ఉన్న కూటమికి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే అవకాశం ఇవ్వకుండా కాంగ్రెస్ నాయకుడు రాజగోపాల చారికి అవకాశం ఇచ్చారు. అప్పటికి రాజగోపాలా చారి కనీసం శాసన సభ్యుడైనా కాదు. దీన్ని బట్టి రాజ్యాంగ నిర్ణాయక సభ ఆశయాలు ఎంత త్వరగా మంటగలిసాయో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

వాజూభాయ్ తీసుకున్న నిర్ణయం ఎంతటి పక్షపాత దృష్టితో కూడిందో స్పష్టంగానే అర్థం అవుతోంది. ఎడ్యూరప్పను ప్రభుత్వం ఏర్పాటుకు ఆహ్వానించడంలో రహస్యంగా వ్యవహరించడం దగ్గర నుంచి గవర్నర్ వేసిన ప్రతి అడుగు బీజేపీపట్ల పక్షపాతం చూపేదిగానే ఉంది. కాంగ్రెస్, జె.డి.ఎస్. ఎన్నికల తర్వాత ఏర్పాటు చేసిన కూటమికి ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేయడానికి కావాల్సిన మెజారిటీ కన్నా ఎక్కువే ఉంది. బీజేపీకి అంత కన్నా తక్కువ సీట్లు ఉన్నా ఆ పార్టీనే గవర్నర్ ఆహ్వానించారు. తద్వారా కాంగ్రెస్, జె.డి.ఎస్. అభ్యర్థులుగా ఎన్నికైన వారు పార్టీ ఫిరాయించడానికి బోలెడు అవకాశం కల్పించారు. అంతకన్నా మించి బల నిరూపణ జరగక ముందే ఆంగ్లో ఇండియన్ ను నామినేట్ చేయడానికి ఉపక్రమించారు. ఈ విషయంలో అనిల్ కుమార్ ఝా కు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మధ్య 2005 నాటి కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన స్పష్టమైన ఆదేశాలను బాహాటంగా ఉల్లంఘించారు.

గవర్నర్ చెప్పినట్టు 15 రోజుల్లో మెజారిటీ నిరూపించడం కాకుండా మే 19వ తేదీననే బల నిరూపణ జరగాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించినందువల్ల పార్టీ ఫిరాయింపులు కొంతవరకైనా అరికట్టడానికి వీలైంది. బహుశః బల నిరూపణకు ముందే, మంత్రివర్గం ఏర్పాటు చేయకుండానే ఆంగ్లో ఇండియన్ ను నామినేట్ చేయాలని గవర్నర్ ప్రయత్నించారు. సుప్రీంకోర్టు అనుమానం నిజమేనని తేలింది. అత్యున్నత న్యాయస్థానం మీద విశ్వాసం ఎంత బలహీనపడ్డా కీలకమైన రాజకీయ ప్రక్రియలో సుప్రీంకోర్టు సవ్యంగానే వ్యవహరించింది. తటస్థత పాటించింది.

గవర్నర్ల వ్యవస్థ భ్రష్టు పట్టడానికి ఏ ఒక్క పార్టీదో బాధ్యత అనుకోలేం. కేంద్రంలో అధికారంలోకి వచ్చిన అన్ని రాజకీయపక్షాలూ తమ ప్రయోజనాల కోసం గవర్నర్ల వ్యవస్థను వినియోగించుకున్నవే. రాష్ట్రపతి పాలన విధించడానికీ, అధికారంలో ఉన్న పార్టీకి ఉన్న మెజారిటీని అనుమానించి ఫిరాయింపులను ప్రోత్సహించడానికీ, అధికార పక్షం మెజారిటీని శంకించడానికి గవర్నర్లు ఏం చేయకూడదో అవన్నీ చేశారు. కేంద్రంలో అధికారంలో ఉన్న పక్షానికి అనుకూలంగా వ్యవహరించారు. స్వతంత్ర భారత చరిత్రలో వాజూభాయ్ ఒక్కరే ఇలా వ్యవహరించారని చెప్పడం కపటమే అవుతుంది.

దేశంలో జరుగుతున్న ఎన్నికలు నియమబద్ధంగా, న్యాయంగా, స్వేచ్ఛగా జరగాలన్న దృష్టితో మన ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ పని తీరును చూస్తే అది చాలా రుజాగ్రస్థమై ఉన్నట్టు రుజువు అవుతుంది. కాని ఎన్నికల తర్వాత ఏం జరుగుతోందో గమనిస్తే కనిపించే చిత్రం పూర్తిగా మారిపోతుంది. గత ఏడాది కాలంలో గోవా, మణిపూర్, మేఘాలయలో జరిగిన పరిణామాలను గమనిస్తే ఎన్నికల ఫలితాలకూ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసే పక్షానికి ఏమాత్రం సంబంధం ఉన్నట్టు కనిపించదు. ప్రస్తుత కర్నాటక ఎన్నికల ఫలితాలను పరిశీలిస్తే మన రాజ్యాంగబద్ధ ప్రజాస్వామ్యం ఎలా భ్రష్టు పట్టిందో స్పష్టంగా తేలిపోతోంది.

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top