ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

అనువుకాని వేళ బ్యాంకుల విలీనం

.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

నిరరర్థక ఆస్తుల భారంతో దేశంలోని జాతీయ బ్యాంకులు కుంగి పోతున్నాయి. ఈ సమయంలో కేంద్ర మంత్రివర్గం "ప్రత్యామ్నాయ మార్గం" పేర ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులను విలీనం చేయడానికి ఆమోదం తెలిపింది. బ్యాంకుల దగ్గర రుణాలు తీసుకున్న పరిశ్రమలు రుణాలు చెల్లించడం ఇష్టం లేనందువల్లో లేక ఆ సంస్థలే రుణాల ఊబిలో కూరుకుపోవడం వల్లో బ్యాంకుల నిరర్థక ఆస్తులు పెరిగిపోతున్నాయి. ఈ దశలో బ్యాంకులను విలీనం చేయాలన్న ప్రతిపాదనలను కేంద్ర మంత్రివర్గం ఆమోదిస్తోంది. కానీ ఈ ప్రతిపాదనను ఆమోదించడానికి ఇంతకన్నా అనువుకాని సమయం మరొకటి ఉండదు. ఈ తరుణంలో బ్యాంకులకు కావాల్సింది రుణ విమోచన. కంపెనీలు బకాయి పడ్డ వడ్డీ తిరిగి చెల్లెంచేట్టు చూడడం. బ్యాంకులకు నిధులు సమకూరితే అవి మళ్లీ రుణాలు ఇవ్వగలుగుతాయి. తద్వారా ఆర్థిక వ్యవస్థలో పెట్టుబడి సమకూరుతుంది. ఈ పని చేయకుండా బ్యాంకులను విలీనం చేయడం వల్ల ఏ ప్రయోజనమూ నెరవేరదు. దానికి తోడు ఈ దశలో బ్యాంకులను విలీనం చేస్తే విలీనమైన బ్యాంకులకు కలిగే లాభం స్వల్పం. జరిగేదల్లా మొండి బకాయిల భారం మరింత పెరుగుతుంది.

విలీనాలు విజయవంతం కావాలంటే సముచిత సమయంలో ఆ పని చేయాలి. నిరర్థక ఆస్తులు పేరుకు పోయిన రెండు బ్యాంకులను విలీనం చేస్తే ఆ బ్యాంకు బాలెన్స్ షీట్ భారీగా తయారు కావడం, వసూలు కాని మొండి బాకీల సంఖ్య పెరగడం తప్ప మరో ప్రయోజనం ఉండదు. విలీనం అయిన బ్యాంకుల ఆర్థిక పరిస్థితి ఎలా మెరుగు పడుతుందో ఇప్పటికైతే తెలియదు. రెండు బ్యాంకుల బాలెన్స్ షీట్లు కలిసి ఒక బాలెన్స్ షీట్ అయితే అది ఎలా మెరుగు పడుతుందో తెలియదు. ఈ దశలో నిరర్థక ఆస్తులు ఎక్కువగా  ఉన్న బ్యాంకులు ఎలా బాగు పడతాయో అంతుపట్టదు. పైగా బ్యాంకులకు నిధులు అవసరమైన వేళ అదనపు పెట్టుబడి ఎలా సమకూరుతుందో కూడా తెలియదు.

ఉదాహరణకు ఈ సంవత్సరం స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎస్.బి.ఐ.) లో దాని అనుబంధ బ్యాంకులను విలీనం చేసిన సందర్భాన్నే తీసుకోండి. ఎస్.బి.ఐ. బాలెన్స్ షీట్ పెరిగినా నిరర్థక ఆస్తుల పరిమాణం కూడా పెరిగింది. ఎస్.బి.ఐ.లో దాని అనుబంధ బ్యాంకులను విలీనం చేయాలన్న ఆలోచన 1991 నుంచే సాగుతోంది. అప్పుడు నరసింహం కమిటీ ఏడు అనుబంధ బ్యాంకులను క్రమంగా ఎస్.బి.ఐ.లో విలీనం చేయాలని ప్రతిపాదించింది. ఎస్.బి.ఐ. అనుబంధ బ్యాంకులను మునుపటి సంస్థానాల వారు ఏర్పాటు చేశారు. స్వాతంత్ర్యం తర్వాత వీటిని జాతీయం చేశారు). తమ అనుబంధ బ్యాంకులు నిరర్థక ఆస్తులను తగ్గించుకునే దాకా వేచి ఉండి విలీనానికి వెళ్లి ఉంటే బాగుండేది. ఎస్.బి.ఐ. కాకుండా ఇతర బ్యాంకులు విలీనాన్ని తట్టుకోకపోవచ్చు. ఎందుకంటే అవేవీ ఎస్.బి.ఐ. అంతటి పెద్ద బ్యాంకులు కావు. పైగా ఎస్.బి.ఐ.లో అనుబంధ బ్యాంకులను విలీనం చేయడం ఓ ప్రత్యేక పరిస్థితుల కారణంగా జరిగింది. ఏ మాత్రం సంబంధం లేని బ్యాంకులను విలీనం చేస్తే పరిస్థితి మరోలా ఉంటుంది.

ఎస్.బి.ఐ. గ్రూపు బ్యాంకులకు ఒకే గుర్తింపు చిహ్నం (లోగో), ఒకే బ్రాండ్ ఉన్నాయి. అవన్నీ ఒకే రకమైన సమాచార సాంకేతిక పరిజ్ఞాన్ని ఉపయోగిస్తున్నాయి. వాటన్నింటికీ కలిపి ఒకే రకమైన కేంద్రీకృత పరిపాలనా వ్యవస్థ ఉంది. అనుబంధ బ్యాంకుల విషయంలో జోక్యం చేసుకునే అవకాశం ఎస్.బి.ఐ.కి ఉంది. అయినా ఈ బ్యాంకుల సిబ్బందిని, శాఖలను ఉత్పాదకంగా వినియోగించుకోకపోతే విలీనం వల్ల ఫలితం ఉండదు. సంస్థాపరమైన సంస్కృతిని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. వీటిని చక్క దిద్దడానికి సమయం, శ్రద్ధ అవసరం. అన్నింటికీ మించి 1991 తర్వాత ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల విలీనం అన్ని సందర్భాలలోనూ సత్ఫలితాలు ఇవ్వలేదు.

జంట బాలెన్స్ షీట్ల సమస్య కారణంగా ముందు ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల యాజమాన్యాలను నిందిస్తారు. ఈ బ్యాంకులు అసమర్థమైనవి అంటారు. ఇందులో కొంత వాస్తవం ఉండొచ్చు. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు రుణాలు ఇచ్చిన సంస్థలు ముందు అసాధ్యమైనవి, లాభసాటి కానివి అయి ఉండకపోవచ్చు. కాని ఆ సంస్థలు సవ్యంగా పని చేయకపోవడానికి కారణాలు బ్యాంకుల చేతిలో ఉన్నవి కావు. కొన్ని అవతవకలు, అవినీతి జరిగిన మాట నిజం. కాని అదొక్కటే కారణం కాదు. అభివృద్ధికి నిధులు అందించే పనిని ప్రైవేటు బ్యాంకులు చేపట్టాయి. గతంలో భారీ ప్రాజెక్టులకు టర్మ్ లెండింగ్ పద్ధతిలో రుణాలు ఇచ్చే వారు. 2000 సంవత్సరం నుంచి అభివృద్ధికి నిధులు అందించే పని దాదాపు ఆగిపోయింది. నియంత్రణను తొలగించడం వల్ల ఈ పరిస్థితి ఏర్పడింది. వాణిజ్య బ్యాంకులు దీర్ఘకాలిక పథకాలకు రుణాలు ఇవ్వడం మొదలెట్టాయి. 2000 మధ్యలో రుణాల ఊబిలో చిక్కుకున్న సంస్థలకు ప్రైవేటు వాణిజ్య బ్యాంకులు రుణాలు ఇచ్చాయి. కాని ఇప్పుడు ఆ బ్యాంకుల లాభాలూ తగ్గి నిరర్థక ఆస్తులు పెరిగిపోతున్నాయి.

న్యాయంగా చెప్పాలంటే కొన్ని బ్యాంకులు రుణాలు వసూలు చేయడానికి ప్రయత్నించాయి. రుణాలు చెల్లించని అనేక సందర్భాలలో 2016 నాటి దివాలా చట్టం ప్రకారం చర్య తీసుకునే ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది. నిర్దిష్టమైన ఖాతాల వారి నుంచి రుణాలు వసూలు చేయాలని రిజర్వూ బ్యాంక్ ఆదేశించడం వల్ల కొన్ని రుణాలు వసూలు కావచ్చు. కాని దీనికి చాలా ఎక్కువ సమయం పడ్తుంది. తమ ఆస్తులను బ్యాంకులు స్వాధీనం చేసుకోకుండా కొన్ని సంస్థలు కోర్టుకెక్కుతున్నాయి. ఈ లోగా బ్యాంకులకు నిధులు సమకూర్చడం తప్ప ప్రభుత్వానికి గత్యంతరం లేదు.

ప్రభుత్వం ఇంతవరకు ఏం చేసింది? 2014 మార్చి నాటికి బ్యాంకులు ఇచ్చిన మొత్తం రుణాలలో వసూలు కాని మొండి బాకీలు లేదా బ్యాంకుల నిరర్థక ఆస్తులు 4 శాతం ఉన్నాయి. షెడ్యూల్డ్ వాణిజ్య బ్యాంకుల, ప్రవేటు బ్యాంకుల, ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల మొండి బాకీలు అన్ని కలిపి 4 శాతం ఉన్నాయి. ఈ ఏడాదికి ఇది 9.5 శాతం అయింది. అంటే మొండి బాకీలు 7.28 లక్షల కోట్లకు పెరిగాయి. బ్యాంకుల జాతీయకరణ జరిగిన నాటి నుంచి తీసుకున్న సమగ్ర సంస్కరణ అని చెప్తూ ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ 2015 ఆగస్టులో "మిషన్ ఇంద్రధనుశ్" పథకం ప్రకటించారు. దీని వల్ల కొంత ఊరట కలగాల్సి ఉంది. ఈ పథకం ప్రధానంగా బ్యాంకులకు వనరులు సమీకరించడం మీద డృష్టి నిలిపింది. ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకుల యాజమాన్యాలను నియమించడానికి స్వతంత్రమైన ప్రక్రియ ప్రారంభించడం ఈ పథకం ఉద్దేశం. నాలుగేళ్ల కాలంలో బ్యాంకులకు రూ. 70,000 కోట్లు కేటాయించడం సరిపోదు. ఈ విషయం ప్రకటించినప్పుడు చాలా మంది ఇదే అభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు. "ఇంద్ర ధనుశ్ 2.0"లో భాగంగా ఈ సంవత్సరం మరిన్ని ఎక్కువ వనరులు సమకూరుస్తామని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకటించింది. ఇంతవరకు సమకూర్చిన రూ. 10,000 కోట్లకు అదనంగా సమకూరుస్తామని చెప్పారు. బ్యాంకులకు వనరులు ఎంత మేరకు సమకూరుస్తారన్నది ముఖ్యం కాదు. ఎప్పుడు అన్నదే ప్రధానం. ఆ సమయం ఇప్పుడు ఆసన్నమైంది. 

Updated On : 13th Nov, 2017

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top