ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

బూటకపు ఎన్కౌంటర్లకు వ్యతిరేకంగా మరో తీర్పు

.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

మణిపూర్ లో బూటకపు ఎన్కౌంటర్లపై 2016 జులైలో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సవాలు చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం దింపుడు కళ్లం ఆశతో దాఖలు చేసిన క్యురేటివ్ పిటిషన్ ను సుప్రీం కోర్టు తిరస్కరించింది. ఈ తీర్పు ప్రాధాన్యాన్ని తక్కువ అంచనా వేయలేం. "జాతి" ప్రయోజనాల పేర అన్ని రకాల తిరుగుబాట్లను ఎదుర్కోవడానికి మరిన్ని అధికారాలు కావాలని ప్రభుత్వం కోరుతున్న దశలో ఈ అభ్యర్థనను తోసిపుచ్చడం గణనీయమైన పరిణామం. సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన ఈ తీర్పు వల్ల కేంద్ర ప్రభుత్వ కయ్యానికి కాలు దివ్వే ధోరణికి తెర పడాలి. "అంతర్గత కలహాలు యుద్ధ వాతావరణం లాంటివి కావు" అని ప్రధాన న్యాయమూర్తి జె.ఎస్. కేహార్ తో కూడిన అయిదుగురు న్యాయమూర్తుల బెంచి తీర్పు చెప్పడం కనువిప్పు కలిగించాలి. మణిపూర్ లో ఉన్న పరిస్థితి అంతర్గత కలహమే కాని యుద్ధ వాతావరణం కాదన్న దృష్టితో వ్యవహరించాలని కూడా సుప్రీం కోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వానికి హితవు చెప్పింది. రాజ్యాంగ పరిధికి లోబడి ఈ సమస్యకు పరిష్కారం వెతకాలని కూడా తెలియజేసింది. అందులో ఏం మాత్రం తేడా ఉండకూడదని కూడా స్పష్టం చేసింది.

2000 నుంచి 2012 మధ్య 1,582 మందిని రాజ్యాంగేతర పద్ధతుల్లో అంతమొందించారని పేర్కొంటూ రాజ్యాంగేతర పద్ధతుల్లో అంతమొందించిన కుటుంబాల బాధితుల సంఘం (ఇ.ఇ.వ్.ఎఫ్.ఎ.ఎం.) సుప్రీం కోర్టులో 2012లో పిటిషన్ దాఖలు చేసింది. 1958 నాటి సాయుధ దళాల ప్రత్యేకాధికారాల చట్టం (ఎ.ఎఫ్.ఎస్.పి.ఎ.) ప్రకారం సాయుధ దళాలకు రక్షణ ఉన్నందువల్ల ఇంతమందిని అంతమొందించారు కనక ఈ కేసులలో విచారణ జరిపించాలని కోరుతూ ఇ.ఇ.వ్.ఎఫ్.ఎ.ఎం. పిటిషన్ దాఖలు చేసింది. తిరుగుబాటు చేసిన వారిని అరెస్టు చేసి, చిత్రహింసలు పెట్టి కడతేర్చారని ఈ పిటిషన్ లో తెలియజేశారు. సుప్రీం కోర్టు ఈ పిటిషన్ ను విచారణకు స్వీకరించి ఆరు కేసులలో పరిశీలన చేసే బాధ్యతను న్యాయమూర్తి సంతోష్ హెగ్డే నాయకత్వంలోని ప్రత్యెక కమిటీకి అప్పగించింది. ఈ ఆరు కేసులు రాజ్యాంగేతర పద్ధతిలో కడతేర్చడమేనని ఈ కమిటీ తేల్చింది.

పిటిషనర్లు పెట్టుకున్న అర్జీ మీద దర్యాప్తు చేయడానికి సుప్రీం కోర్టు మణిపూర్ కు చెందని పోలీసు అధికారులతో ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందాన్ని ఏర్పాటు చెసింది. ఎ.ఎఫ్.ఎస్.పి.ఎ. ను రద్దు చేయాలని సర్వత్రా కోరడం, ఇరాం షర్మీలా ఆమరణ నిరాహార దీక్ష నేపథ్యంలో 2014లో న్యాయమూర్తి బి.పి.జీవన్ రెడ్డి నాయకత్వంలో ఓ కమిటీ ఏర్పాటు చేసి మణిపూర్ లో పరిస్థితిని పరిశీలించాలని సుప్రీం కోర్టు కోరింది. ఎ.ఎఫ్.ఎస్.పి.ఎ. ను రద్దు చేయాలని కోరడం వెనక చాలా లోతైన కారణాలు ఉన్నాయని ఈ కమిటీ తేల్చింది. ఎ.ఎఫ్.ఎస్.పి.ఎ.ని ఉపసంహరించాలని గట్టిగా కోరింది.  అలాగే 1967 నాటి చట్ట వ్యతిరేక కార్యకలాపాల (నిరోధక) చట్టాన్ని (యు.ఎ.పి.ఎ.) సవరించాలని కూడా జీవన్ రెడ్డి కమిటీ సూచించింది. కాని ఈ సిఫార్సులను ప్రభుత్వం పట్టించుకోలేదు.

2016లో ఇచ్చిన తీర్పులో ఉన్న సందేశాన్ని వమ్ము చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన ప్రయత్నాలు తాజా తీర్పు వల్ల రాజ్యాంగేతర పద్ధతులలో జనాన్ని కడతేర్చే పోలీసులను దానికి బాధ్యులను చేయడం తప్ప మార్గాంతరం లేదు. సుప్రీం కోర్టు తీర్పు చెప్పింది మణిపూర్ విషయంలోనే అయినా అది మణిపూర్ కు ఆవల కూడా వర్తిస్తుంది. "భద్రతా దళాలకు సహాయం చేయడానికి" సైన్యాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు కాని ఇది "నిరవధికంగా" జరగడానికి వీలు లేదు అని సుప్రీం కోర్టు స్పష్టం చేసింది. "కల్లోలిత ప్రాంతాలలో ఆయుధాలు పట్టుకుని తిరగకూడదు అన్న నియమం ఉన్నా ఎవరైనా అలా చేస్తే వారిని మిలిటెంట్లుగానో, విద్రోహులుగానో పరిగణించడానికి వీలు లేదు” చెప్పింది.  సుప్రీం కోర్టు చేసిన మరో వ్యాఖ్య అంతకన్నా ప్రధానమైంది: "కేవలం అనుమానంపై "శత్రువులు"గా భావించిన వారిని హతమార్చడానికి సాయుధ దళాలను వినియోగించడం చట్టబద్ధ పాలనకు విరుద్ధమైందే కాక దీని వల్ల మన ప్రజాస్వామ్యం కూడా ప్రమాదంలో పడుతుంది" అని సర్వోన్నత న్యాయ స్థానం తేల్చి చెప్పింది. కశ్మీర్ లోనూ, ఛత్తీస్ గఢ్ లోనూ జరుగుతున్నది సరిగ్గా ఇదే కనక 2016లో న్యాయమూర్తులు మదన్ బి. లోకూర్, ఉదయ్ లలిత్ ఇచ్చిన తీర్పు గురించి విస్తృతంగా తెలియజెప్పాల్సిన అవసరం ఉంది.

బూటకపు ఎన్కౌంటర్లలో పాల్గొనే భద్రతా దళాల వారిని ఆ ఎన్కౌంటర్లకు బాధ్యులను చేస్తే వారి ఒక చేయి విరిచి వెనక్కు కట్టి పని చేయమన్నట్టు అవుతుందని ప్రభుత్వం చేసిన వాదనను సుప్రీం కోర్టు నిర్ద్వంద్వంగా తోసిపుచ్చింది. తన ప్రజల మీదే యుద్ధం చేస్తున్న ప్రతి సందర్భంలోనూ ప్రభుత్వం ఇదే వాదన చేస్తూ ఉంటుంది. కల్లోలిత ప్రాంతాలలో ఉన్న ప్రజలు రెండు చేతులూ కట్టేసిన స్థితిలో జీవిస్తున్నారన్న వాస్తవాన్ని ప్రభుత్వం అంగీకరించడం లేదు. 23 లక్షల జనాభా ఉన్న మణిపూర్ ప్రజలు 5,000 మంది తిరుగుబాటుదార్లను అణచివేసే సాకుతో నిజానికి సైన్యం తుపాకీ భయంతో బతుకు వెళ్లదీస్తున్నారు. తిరుగుబాటుదార్లు చేస్తున్న పని బెదిరించి డబ్బు లాగడమే. మరి ఎ.ఎఫ్.ఎస్.పి.ఎ., చట్ట వ్యతిరేక కార్యకలాపాల (నిరోధక) చట్టం కొనసాగడాన్ని ఎలా సమర్థించగలం? కశ్మీర్ లో ప్రభుత్వ విధానాల కారణంగా ప్రజలు దూరం అవుతున్నారు. కాని మణిపూర్ లో ప్రభుత్వ విధానాలను ప్రజలు ఇంకా ఆమోదిస్తున్నారన్న విషయాన్ని గమనించాలి. ఇది చాలా ఆశ్చర్యకరం. అనేక ఎన్నికలలో ఓటర్లు పెద్ద సంఖ్యలో పాల్గొనడమే దీనికి నిదర్శనం. శాంతియుతంగా బతకాలని మణిపూర్ ప్రజలు కోరుకుంటున్నారన్న వాస్తవాన్ని ప్రభుత్వం గుర్తించడం లేదు. దానికి బదులుగా ఓటు వల్ల మీకు పౌరసత్వం వస్తుంది కాని రాజ్యవ్యవస్థ ద్వారా మాకున్న అధికారాలతో ఆ అధికారాన్ని మేం లాక్కొవచ్చు అన్న రీతిలో ప్రభుత్వం వ్యవహరిస్తోంది. ఈ పరిస్థితే దేశ ప్రజలందరికీ ఆందోళన కలిగించే అంశం. కల్లోలిత ప్రాంతాలలో ఉన్నా లేక పోయినా ఇదే పరిస్థితి ఉంది.

 

 

Updated On : 13th Nov, 2017

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top