ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಏಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ?

ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂತರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯೂ ಸಹ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಇಲಾಖೆ (ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್‌ಟಿಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್) ಜನವರಿ ೫ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದಾಯದ ಮುಂದಂದಾಜು ೨೦೧೭-೧೮ ರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ ರಂದು ಮಂಡಿತವಾಗಲಿರುವ ಬಜೆಟ್ಟು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕಳೆದ ೬-೮ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಎಷ್ಟೇ ಆಶಾವಾದದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರಣ ಮಾತ್ರ ಭಿನ್ನವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ (ಜಿಡಿಪಿ)ದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸ್ಥಿರ ಬಂಡವಾ ಕ್ರೂಢೀಕರಣ (ಗ್ರಾಸ್ ಫಿಕ್ಸೆಡ್ ಕ್ಯಾಫಿಟಲ್ ಫಾರ್ಮೇಷನ್- ಜಿಎಫ್‌ಸಿಪಿ)ದ ಪ್ರಮಾಣವೆಷ್ಟು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಆ ಅನುಪಾತವು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ೨೦೧೬-೧೭ರ ನೋಟು ರದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೭-೧೮ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‌ಟಿ)ಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ಥತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಅಂದಾಜಿನಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಅನಿಶ್ಚತೆಗಳಿವೆ.

ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುಂಚೆ ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ನೋಡೋಣ. ಈ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೧೭-೧೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಶೇ.೬.೫ ದರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲಿದೆ. ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಇದು ಕಳೆದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಶೇ. ೭.೧ ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮೌಲ್ಯ ಸಂಚಯನ-ಜಿವಿಎ (ಗ್ರಾಸ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅಡಿಷನ್-ಜಿವಿಎ- ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವಾಸ್ತವ ಮೌಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ)ಯು ಕಳೆದ ಸಾಲಿನ ಅಂದಾಜು ಶೇ.೬.೬ ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಶೇ.೬.೧ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜಿಡಿಪಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿರುವ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಶೇ.೧೦.೯ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷ ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ಥತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವು ಕೂಡಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿದೆ.

ಜಿವಿಎ (ಗ್ರಾಸ್ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಅಡಿಷನ್-ಜಿವಿಎ- ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವಾಸ್ತವ ಮೌಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ)ಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ ಈ ದೇಶದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಜನರು ಆಧರಿಸಿರುವ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಾಣಲಿದೆ. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಂತೂ ಕಳೆದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ದೇಶದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜಿವಿಎದಲ್ಲಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಾಲು ಕುಸಿಯುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದು ಈ ವರ್ಷ ಅದು ಕೇವಲ ಶೇ.೧೪.೬ರಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜಿವಿಎದ ಶೇ.೪೦ರಷ್ಟಿದ್ದು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಸು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತೋರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಉತ್ಪಾದಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗತಿಯು ಕಳೆದ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ ಇರಲಿದೆ. ಆದರೆ ಖರೀದಿ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸೂಚ್ಯಂಕವು (ಪರ್ಚೇಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್) ಮಾತ್ರ ಆಶಾವಾದಿಯಾಗಿದ್ದು ಈ ವರ್ಷದ ದ್ವೀತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಬಹುದೆಂಬ ಆಶೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಮೊದಲರ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯವು ಏರುಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಭಾರತದ ರಫ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಕೂಡಾ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನೇನೂ ತೋರಿಲ್ಲ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಕಿಅಂಶ ಇಲಾಖೆಯು ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ವರ್ಷದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದಾಗಿ ಜಿವಿಎ ಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಂದಾಜುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಅಂದಾಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಅಂದಾಜುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ ಈವರೆಗೂ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡುಬಂದಿರುವ ರಿವಾಜು ಇದೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ನಂತರದ ಅಂದಾಜುಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗತಿಯು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಅದು ೨೦೧೭-೧೮ರ ಮೊದಲರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ದ್ವೀತೀಯಾರ್ಧವು ಉತ್ತಮವಾಗಿರಲಿದೆಯೆಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವರೆಗಿನ ಎನ್‌ಎಎಸ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಾಗಲೀ, ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇತರ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳಾಗಲಿ ಅಂಥ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ ಕೆಲವು ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಪ್ರಕಾರ ನಂತರದ ಅಂದಾಜುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ವರ್ಷದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದರದಲ್ಲಿ ಏರುಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅದು ಅಂಕಿಅಂಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳ ಆಗಿರುತ್ತದಷ್ಟೆ. ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ೨೦೧೮ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೬-೧೭ನೇ ಸಾಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದರಗಳ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜು ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದೆ. ಆ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ನೋಟು ನಿಷೇಧವು ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜು ಮೊದಲ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ ಇರಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಅಂದಾಜು ಈ ಕಡಿಮೆಗೊಂq ದರವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹಚ್ಚಳವು ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯವಿರುವ ಸಂಗತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಷ್ಟೂ ಹೆಚ್ಚೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಾಲೀ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದರ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಯಾವುದರೊಂದಿಗೆ  ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿರುವ ಎರಡನೇ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜು ನೋಟು ನಿಷೇಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದರದೊಂದಿಗಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅಂಕಿಅಂಶಾತ್ಮಕವಗಿಯೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಲಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ೨೦೧೬-೧೭ ಮತ್ತು ೨೦೧೭-೧೮ ಎರಡೂ ಸಾಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದರದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಅಂದಾಜುಗಳು ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.

ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕಸರತ್ತನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ವಿಷ್ಲೇಷಿಸಿದರೂ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನಿಜವಾದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ  ಸೂಚಕವಾದ ಬಂಡವಾ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾತ್ರ ಕುಸಿಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆ ವೆಚ್ಚ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಇನ್ನೆರೆಡು ಆರೋಗ್ಯ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವೂ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ೨೦೧೭-೧೮ರಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸ್ಥಿರ ಬಂಡವಾಳ ಕ್ರೂಢಿಕರಣ (ಜಿಎಫ್‌ಸಿಎಫ್) ಪ್ರಮಾಣ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಶೇ.೩೪.೩ರಷ್ಟಿದ್ದದ್ದು ೨೦೧೭-೧೮ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಶೇ.೨೯ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ೨೦೦೪-೦೫ ಮತ್ತು ೨೦೧೧-೧೨ರ ನಡುವೆ ಕಂಡುಬಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದರಕ್ಕೆ ಮರಳಬೇಕಾದರೆ ಆಗಬೇಕಾದಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳದ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ತರ್ಕರಹಿತ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಬಜೆಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಕಡಿವಾಣವನ್ನೂ ಹೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ವಿಫಲವಾಗಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರ ಎದಿರು ಈಗ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆ ಇದೆ. ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ರೇಟಿಂಗ್ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಕೆಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಸುವಂಥ, ಜೀವನೋಪಾಯಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕಲ್ಪಿಸುವಂಥಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂಥಾ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.

ಹಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಗಮನ ಯಾವ ಕಡೆ ಇರಬೇಕು? ಸರ್ಕಾರವು ದೊಡ್ಡತೋರಿಕೆಯ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಾಗಬಾರದು. ನೋಟುನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯ ಅವಸರದ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಒಳಿತನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ಯೋಗ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಂಥ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂಥಾ ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವತ್ತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಬೇಕು. ಜನತೆಯ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳಾ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ. 

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top