ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

રોકાણ પર ફોકસ

ભારતનો જીડીપી ગ્રોથ ધીમો છે અને રોકાણો નીચા છે અને વધુ નીચે જઈ રહ્યા છે.

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

સેન્ટ્રલ સ્ટેટીસ્ટીક ઓફીસ દ્વારા વર્ષ ૨૦૧૭-૧૮ માટે રાષ્ટ્રીય આવકનો પહેલો એડવાન્સ એસ્ટીમેટ ૫મી જાન્યુઆરીના રોજ બહાર પડ્યો જેના અનુમાન મુજબ અર્થતંત્રમાં છેલ્લા ચાર વર્ષમાં સૌથી ધીમો ગ્રોથ જોવાઈ રહ્યો છે. આ અનુમાનો,છેલ્લા છ થી આઠ મહિનાના ભારતીય  અર્થતંત્ર પરના ડેટા નો ઉપયોગ કરીને ૧લી ફેબ્રુઆરીના રોજ રજુ થનાર કેન્દ્રીય બજેટ માટે કરવામાં આવશે. સરકારના વર્ષ દર વર્ષ રોકાણમાં વધારો થવાના આશાવાદથી વિપરીત, જીડીપીના ભાગ તરીકે, ગ્રોસ ફીક્સ કેપિટલ ઇન્કમ ફોર્મેશન, અર્થતંત્રના વિકાસ પામવાની ક્ષમતાનો મુખ્ય ઈન્ડીકેટર, ૨૦૧૧માં નવી નેશનલ એકાઉન્ટસ સ્ટેટીસ્ટીક સીરીઝ શરુ થઇ ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં સૌથી નીચો છે. વધુમાં, ૨૦૧૬-૧૭ની નોટબંધી અને ૨૦૧૭-૧૮માં જીએસટી લાગુ કરવાથી, આ અનુમાનોમાં અનિશ્ચિતતા છે.

આ હાથવગા ડેટામાંથી શું આશા રાખવી તે જાણવા માટે તેમાં જે જણાવાયું છે તેની સમરી અહીં આપી છે. આ ડેટાનું અનુમાન છે કે વર્ષ ૨૦૧૭-૧૮ દરમ્યાન જીડીપી, વર્ષ દર વર્ષ, ૬.૫%ના દરે વધશે જે પાછલા નાણાકીય વર્ષના ૭.૧%ના અનુમાન કરતા નીચું છે. કોન્સ્ટન્ટ કિંમતોએ ગ્રોસ વેલ્યુ એડીશન ૬.૧%ના દરે વધવાનું અનુમાન છે જે પાછલા વર્ષના પ્રોવિઝનલ અનુમાન જ્યાં ગ્રોથ ૬.૬%ના દરે નોંધાયો છે તે કરતા નીચો છે. જીડીપીનું બીજું પરિબળ, પ્રોડક્ટ પરના ચોખ્ખા ટેક્સો, જીએસટી ના કારણે ઇનડાયરેક્ટ ટેક્સના મહેસૂલની વસુલી ધીમી પડતા, ૧૦.૯%ના દરે વધવાનું અનુમાન છે જે ગત વર્ષ કરતા નીચું છે.

કૃષિ ક્ષેત્ર, કે જ્યાં મોટાભાગના લોકો રોજગાર મેળવે છે તે ગ્રોથ વેલ્યુ એડીશન (ગીવીએ) ડેટા અનુસાર, આગલા વર્ષ કરતા નબળો દેખાવ કરશે. લાંબા ગાળાનું વલણ, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં કૃષિ ક્ષેત્રે, ગ્રોથ રેટમાં કોઈ નોંધપાત્ર સુધારો દર્શાવતો નથી. આ અપૂરતી રીકવરી કેટલેક અંશે જીવીએમાં કૃષિ ક્ષેત્રના ઘટી રહેલ ફાળાને બયાન કરે છે, જે હવે આ વર્ષે ૧૪.૬% જેટલો થવાનું અનુમાન છે. જીવીએમાં સર્વિસ સેકટરનો ફાળો ૪૦% જેટલો છે અને આ વર્ષે એમાં ગત વર્ષ કરતા, નજીવો વધારો થવાનું અનુમાન છે. મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્ર આ વર્ષે ગત વર્ષ કરતા નબળો દેખાવ કરશે એવું અનુમાન છે. જોકે, પરચેસીંગ મેનેજર ઇન્ડેક્સ વધુ આશાવાદી છે અને વર્ષના બીજા ભાગમાં ગ્રોથમાં સકારાત્મક સાઇન જુએ છે. નિકાસના ક્ષેત્રે પણ ભારતનો દેખાવ સામાન્ય રહ્યો છે, જ્યારે વૈશ્વિક વ્યાપારે છેલ્લા અર્ધા વર્ષમાં ગતિ પકડી છે.

આમ જોઈએ તો, સીએસો હાલના અનુમાનોની ગણતરી અગાઉના ડેટાના સુધારેલ અંદાજ ઉપર કરે છે. આને કારણે ગીવીએનો ગ્રોથ રેટ શરૂના આખા વર્ષ માટે ઉપર તરફ ઝુકાવ દર્શાવશે. તે પછીનો સુધારો નીચે જતો ટ્રેન્ડ દર્શાવશે, અત્યાર સુધીનો ટ્રેન્ડ તો એવોજ છે. જોકે લાગી રહ્યું છે કે સરકાર ગ્રોથ રેતમાં સુધારો ઉપર તરફી હોવાનું અનુમાન લગાવી રહી હોય એમ લાગે છે. તે એમ માને છે કે વર્ષ ૨૦૧૭-૧૮ નો બીજો ભાગ, તેના પહેલ ભાગ કરતા સારો દેખાવ કરશે. જોકે એનએસએ ડેટાની અત્યાર સુધીની ચાલ, કે પછી આર્થિક ગતિવિધિઓના ઈન્ડીકેટરો આવી કોઈ શક્યતાને ટેકો આપતા નથી.

કેટલાક એનાલીસ્ટો ચાલુ વર્ષના આગલા અનુમાનોમાં ઉપર તરફી સુધારો થવાની દલીલ કરી રહ્યા છે, પરંતુ આ આંકડાકીય રીતે સર્જવામાં આવેલ ઉછાળોજ હશે. આ દલીલ એ આશા પર આધારિત છે કે જાન્યુઆરી,૨૦૧૮માં બહાર પડનાર પહેલાં સુધારેલ એસ્ટીમેટો ૨૦૧૬-૧૭ના નોટબંધીવાળા વર્ષના અનુમાનોમાં ઘટાડો કરશે. આને કારણે નીચા બેસની અસર ઉભી થશે અને વર્ષ દર વર્ષનો ગ્રોથ દર, ચાલુ વર્ષે હશે એના કરતા જ્યારે ફેબ્રુઆરીના અંતમાં બીજા એડવાન્સ એસ્ટીમેટ આવશે ત્યારે વધુ સારા દેખાશે. આ અંદાજીત રીતે શક્ય છે, જો વધુ સારી ગુણવત્તા વાળો ડેટા આપણને નોટબાંધીની નકારાત્મક અસર અંગે વધુ માહિતી આપી શકે. જોકે, એ સહેજ પણ આશ્ચર્યજનક નહિ હોય જો વર્ષ ૨૦૧૬-૧૭ અને વર્ષ ૨૦૧૭-૧૮ બંને વર્ષોના અનુમાનોમાં ઘટાડો કરવામાં આવે. ગ્રોથને માપવાના આંકડાકીય રીતને બાજુએ મુકીએ તો અર્થતંત્રની સ્થિતિ માપવાનું સૌથી અગત્યનું પરિબળ –રોકાણ- જીએફસીએફની ગણતરી પ્રમાણે ઘટી રહ્યું છે. ખાનગી અને જાહેર છેવટનો વપરાશ ખર્ચનો ગ્રોથ, બીજા બે અગત્યના પરિબળો, ૨૦૧૭-૧૮માં, વર્ષ દર વર્ષ ઘટવાનું અનુમાન છે. જીડીપીના ભાગ તરીકે જીવીએ ચોક્કસપણે ૨૦૧૧માં ૩૪.૩% હતું ત્યાંથી ઘટીને ૨૯% જેટલું થયું છે.૨૦૦૪-૦૫ થી લઈને ૨૦૧૧-૧૨માં જોવાયો હતો તેટલો ગ્રોથ મેળવવા માટે જરૂરી દરે રોકાણો વધી રહ્યા નથી. કેન્દ્રીય બજેટ ઉપર બિનજરૂરી નાણાકીય અવરોધો નાખ્યા અને ત્રણ વર્ષ થી, રોકાણો વધારવા માટેના પ્રયોગો કરાયા બાદ નરેન્દ્ર મોદી સરકાર પાસે મોકો છે. તેણે રેટિંગ એજન્સીઓની પરવા કાર્ય વગર રોજગાર વધારવા , આજીવિકા સુરક્ષિત કરવા અને અર્થતંત્રમાં ખરીદશક્તિ વધે તે માટે વધુ ખર્ચ કરવો જોઈએ.

તેણે શેના પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ? સરકારે મોટા મોટા રાજકીય પગલા લેવાનું ટાળવું જોઈએ. નોટબંધી અને ઉતાવળે લવાયેલ જીએસટી, અર્થતંત્ર માટે યોગ્ય ન હતા. ફોકસ ચોક્કસપણે, ગણતરીપૂર્વકની પોલીસીઓમાં રોકાણ કરવાનું હોવું જોઈએ જે ગ્રામીણ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ગ્રામીણ બિન કૃષિ રોજગાર ખાસ કરીને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્રે રોજગાર વધારવા ઉભા કરવા, સ્વાસ્થ્ય અને શિક્ષણ જેવી જાહેર સુવિધાઓના મુદ્દાને હાથ ધરી શકે. આ તમામ બાબતો આવક ઉભી કરવા માટે મુખ્ય છે અને જે સરવાળે અર્થતંત્રમાં રોકાણોમાં વધારો લાવવા માટે જરૂરી માંગ ઉભી કરશે.

Comments

(-) Hide

EPW looks forward to your comments. Please note that comments are moderated as per our comments policy. They may take some time to appear. A comment, if suitable, may be selected for publication in the Letters pages of EPW.

Back to Top